Održan pomen žrtvama Novosadske racije kod spomenika „Porodica“

Novi Sad – Polaganjem venaca na spomenik „Porodica“ i spuštanjem u Dunav, danas je na Keju žrtva racije, obeležena 84. godišnjica Novosadske racije.

Na istom mestu održana je i komemoracija posvećena sećanju na nevine žrtve pogroma u Novosadskoj raciji iz 1942. godine, kada je, tokom tri dana, ubijeno je oko 2.000 ljudi, najviše Jevreja i Srba, a ovogodišnji pomen služio je patrijarh srpski Porfirije koji je istakao da gotovo svaki grad i selo u Srbiji, a i šire, nose ožiljke koji o januarskom Pogromu jasno svedoče.

- Upravo zato današnji dan i ovo mesto na kojem smo se sabrali, jeste jedan od velikih tužnih dana, i jedno od stradalnih, ali svetih mesta na kojima se sa strahopoštovanjem i molitvom sećamo naših predaka, sunarodnika i sugrađana, koji su pre 84 godine nevino postradali u Novosadskoj raciji, tačnije rečeno, u fašističkom pogromu u čitavoj Bačkoj, pre svega u Šajkaškoj. Nismo se sabrali da budemo sudije, već da posvedočimo tragediji sunovrata ljudske prirode. Pokolj koji se ovde dogodio je pad čoveka u duhovni bezdan. Molimo se za sve stradale Srbe, Jevreje, za stradalni romski narod i sve druge nevine žrtve - kazao je patrijarh srpski Porfirije.

Vrhovni Rabin Srbije gospodin Isak Asiel u svojoj besedi preneo je deo svedočenja Agi Rajter o Novosadskoj raciji 23. januara 1942. godine, kao i svedočenja Arija Baumingera o stradanjima u Poljskoj.

- Kao što je Dunav postao grobnica naših sugrađana, tako je tih dana čitava Evropa postala jedna velika dolina prepuna kostiju. Neka je blagoslovena uspomena na sve žrtve Novosadske racije - poručio je Isak Asiel.

U ime građana Novog Sada, na spomenik žrtvama Novosadske racije, vence je položio gradonačelnik Žarko Mićin, a vence su takođe položili predsednica Pokrajinske vlade Maja Gojković, predsednik Skupštine AP Vojvodine Balint Juhas, ambasadorka Izraela Avivit Bar Ilan, ambasador Mađarske Jožef Zoltan Mađar, potom predstavnici gradova i opština, delegacije Jevrejske opštine Novi Sad, Saveza Jevrejskih opština Srbije, Jevrejskih opština Srbije, kao i predstavnici Matice romske nacionalnog saveta Roma i potomaka žrtava Novosadske racije.

Obeležavanju 84. godišnjice Pogroma prisustvovali su i izaslanik predsednika Republike Srbije Miloš Vučević i zamenik ambasadora SAD u Srbiji Aleksandar Titolo.

Foto:vojvodina.gov.rs

Sa broda Rečne flotile Vojske Srbije predsednica Skupštine Grada Novog Sada Dina Vučinić, predstavnica Jevrejske opštine Novi Sad Ena Vitomirović i predstavnik Matice romske Goran Sulejmanović spustili su venac u Dunav.

U programu obeležavanja Novosadske racije učestvovali su hor Jevrejske opštine „Hašira“ i hor Saborne crkve „Sveti Georgije“, a članice Kola srpskih sestara poslužile su prisutne koljivom i pogačom. Pomen žrtvama održan je i kod spomen-ploče na novosadskoj plaži „Štrand“.

Podsetimo, u jeku drugog svetskog rata, u zimu 1942. godine mađarski fašisti izvršili su nezapamćen zločin nad srpskim, jevrejskim i romskim stanovništvom u južnoj Bačkoj.

Između 21. i 23. januara, mađarska vojska pod izgovorom da je u pitanju racija u cilju otkrivanja skrivenih partizana, počela je streljanje civila na ulicama. Većinu pohapšenih su prebacili kamionima na gradsku plažu Štrand na obali Dunava gde su žrtve u koloni streljane jedna po jedna nakon čega su im tela bačena pod zaleđen Dunav.